Nasiona oliwnika wąskolistnego (Elaeagnus angustifolia)

Nazwa łacińska: Elaeagnus angustifolia

Nazwa polska: oliwnik wąskolistny

Krótka charakterystyka

Oliwnik wąskolistny to liściasty krzew lub niewielkie drzewo o wąskich, srebrzystozielonych liściach. Ceniony jest za zdolność do wzbogacania gleby w azot oraz odporność na suszę i trudne warunki. W uprawie wykorzystywany jest jako roślina ozdobna, żywopłotowa oraz do rekultywacji terenów suchych.

Klasyfikacja rośliny

• Grupa / pokrój: okrytonasienna, krzew / małe drzewo
• Siedlisko: umiarkowane, słoneczne, suche, odporne na suszę
• Zastosowanie: ozdobna, rekultywacyjna, żywopłotowa, użytkowa
• Cechy dekoracyjne / użytkowe: srebrzyste liście, drobne pachnące kwiaty, jadalne owoce, odporność na suszę, zdolność wiązania azotu

Taksonomia

• Rodzina: oliwnikowate (Elaeagnaceae)
• Rodzaj / gatunek: Elaeagnus angustifolia
• Odmiana: brak / nie dotyczy

Pochodzenie

Roślina pochodzi z zachodniej i środkowej Azji – od Kaukazu, Turcji i Iranu przez Azję Środkową po zachodnie Himalaje, Mongolię i Chiny; naturalnie rośnie też lokalnie w południowo-wschodniej Europie. Zasiedla tereny suche, kamieniste i piaszczyste, brzegi rzek i oazy w klimacie umiarkowanym i kontynentalnym.

Walory i zastosowanie

Oliwnik wąskolistny jest ceniony za zdolność do przetrwania w trudnych warunkach glebowych i klimatycznych – znosi suszę, zasolenie, mróz i zanieczyszczenia miejskie, a dzięki symbiozie z bakteriami wiążącymi azot rośnie nawet na jałowym piasku. Owoce są jadalne – słodkawe, mączyste – i w Azji Środkowej oraz na Bliskim Wschodzie jada się je świeże, suszone lub w przetworach. Roślina jest również stosowana do stabilizacji gleby i rekultywacji terenów zniszczonych oraz jako roślina miododajna i żywopłotowa.

Opis rośliny

Oliwnik osiąga zwykle do 6 m, rzadko do 10 m wysokości; rośnie jako duży krzew lub niewielkie drzewo o luźnej, często krzywej koronie, pędy bywają cierniste. Liście są wąskolancetowate, z wierzchu szarozielone, pod spodem srebrzyste od drobnych łusek, co nadaje całej roślinie srebrzysty wygląd. Kwiaty drobne, dzwonkowate, z zewnątrz srebrzyste, wewnątrz żółte, bardzo silnie i przyjemnie pachnące, pojawiają się w czerwcu. Owoce to podłużne, srebrzystożółte do pomarańczowych pestkowce długości 1–1,5 cm, dojrzewające jesienią.

Uwagi praktyczne

Roślina jest bardzo odporna na suszę i mrozy, ale wymaga stanowiska słonecznego i dobrze przepuszczalnego podłoża; w cieniu rośnie słabo. Może wymagać cięcia formującego, zwłaszcza przy uprawie jako żywopłot – uwaga na ciernie. Nasiona przed wysiewem wymagają zimnej stratyfikacji. W Polsce i w części Europy oliwnik łatwo dziczeje i bywa uznawany za gatunek inwazyjny – nie należy sadzić go w pobliżu cennych siedlisk przyrodniczych, zwłaszcza nadrzecznych.