Nasiona miłorzębu dwuklapowego (Ginkgo biloba)

Nazwa łacińska: Ginkgo biloba

Nazwa polska: miłorząb dwuklapowy

Krótka charakterystyka

Miłorząb dwuklapowy to długowieczne drzewo zrzucające liście na zimę, o charakterystycznych wachlarzowatych liściach, które jesienią przebarwiają się na złocistożółto. Jest „żywą skamieniałością” – jedynym żyjącym przedstawicielem swojej linii rozwojowej, który przetrwał bez większych zmian od ery mezozoicznej. Ceniony jako drzewo ozdobne, parkowe i miejskie, a wyciągi z jego liści stosuje się w ziołolecznictwie.

Klasyfikacja rośliny

• Grupa / pokrój: nagozalążkowe, drzewo liściaste (zrzucające liście)
• Siedlisko: umiarkowane, słoneczne do półcieniste
• Zastosowanie: ozdobna, lecznicza, parkowa, miejska
• Cechy dekoracyjne / użytkowe: wachlarzowate liście, złocistożółte jesienią, odporność na zanieczyszczenia, długowieczność

Taksonomia

• Rodzina: miłorzębowate (Ginkgoaceae)
• Rodzaj / gatunek: Ginkgo biloba
• Odmiana: brak / nie dotyczy

Pochodzenie

Miłorząb dwuklapowy pochodzi z Chin; jedyne stanowiska uznawane za naturalne zachowały się w górach południowo-zachodnich i wschodnich Chin, a od setek lat jest sadzony przy świątyniach w Chinach, Korei i Japonii. Jest gatunkiem reliktowym, który przetrwał epoki geologiczne i dziś występuje głównie w uprawie na całym świecie.

Walory i zastosowanie

Roślina ceniona jest za wyjątkowy pokrój i dekoracyjne liście, które jesienią przebarwiają się na intensywny złoty kolor. Miłorząb często stosowany jest w parkach i ogrodach jako drzewo soliterowe oraz w zieleni miejskiej ze względu na wysoką odporność na zanieczyszczenia. Ponadto jego liście wykorzystywane są w medycynie naturalnej.

Opis rośliny

Miłorząb osiąga w Polsce do 30 m wysokości (w ojczyźnie do 40 m), ma prosty pień i początkowo stożkowatą, z wiekiem szeroką koronę. Liście są wachlarzowate, często wcięte na dwie klapy, z widlasto rozgałęzionymi nerwami, zielone latem i złotożółte jesienią. Roślina jest dwupienna: osobniki męskie wytwarzają kotkowate kłosy pyłkowe, a żeńskie – po zapyleniu – nasiona przypominające żółtą śliwkę, okryte mięsistą zewnętrzną łupiną, która po opadnięciu wydziela nieprzyjemny zapach zjełczałego masła.

Uwagi praktyczne

Miłorząb jest bardzo odporny na choroby, szkodniki i zanieczyszczenia powietrza, co czyni go doskonałym wyborem do miast; w Polsce jest w pełni mrozoodporny, jedynie młode rośliny mogą przemarzać. Nasiona żeńskich egzemplarzy wydzielają nieprzyjemny zapach, dlatego do nasadzeń w pobliżu domu lepiej wybierać rośliny męskie. Surowe nasiona są trujące (zawierają ginkgotoksynę) – w Azji jada się ich jądra wyłącznie po ugotowaniu lub uprażeniu i w niewielkich ilościach; nasion z tego produktu nie należy spożywać.